Hợp tác xã là mô hình kinh tế tập thể được nhiều cá nhân, hộ kinh doanh và tổ chức lựa chọn nhằm liên kết sản xuất, kinh doanh, nâng cao hiệu quả hoạt động và tăng sức cạnh tranh trên thị trường. Để hợp tác xã hoạt động hợp pháp, các thành viên sáng lập cần thực hiện đúng thủ tục thành lập hợp tác xã theo quy định của pháp luật hiện hành.
Vậy thủ tục thành lập hợp tác xã gồm những bước nào? Hồ sơ cần chuẩn bị ra sao? Điều kiện thành lập hợp tác xã là gì? Hãy cùng Kế toán Minh Minh tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Điều kiện thành lập hợp tác xã

Theo Luật Hợp tác xã 2023, để thành lập hợp tác xã, các cá nhân, hộ gia đình hoặc tổ chức cần đáp ứng các điều kiện sau:
- Có ít nhất 07 thành viên chính thức tự nguyện tham gia thành lập hợp tác xã.
- Có Điều lệ hợp tác xã được các thành viên thông qua.
- Có phương án sản xuất, kinh doanh phù hợp với mục tiêu hoạt động.
- Có tên hợp tác xã, địa chỉ trụ sở chính theo đúng quy định của pháp luật.
- Ngành, nghề đăng ký kinh doanh không thuộc danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh.
- Thực hiện đầy đủ thủ tục thành lập hợp tác xã theo quy định của cơ quan đăng ký kinh doanh.
>> Xem thêm: Điều kiện thành lập hợp tác xã vận tải
Hồ sơ và thủ tục thành lập hợp tác xã

1. Hồ sơ thành lập hợp tác xã
Theo Luật Hợp tác xã 2023 và các văn bản hướng dẫn hiện hành, hồ sơ đăng ký thành lập hợp tác xã bao gồm:
- Giấy đề nghị đăng ký hợp tác xã.
- Điều lệ hợp tác xã.
- Phương án sản xuất, kinh doanh.
- Danh sách thành viên chính thức.
- Danh sách Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc (Tổng giám đốc), Ban kiểm soát hoặc Kiểm soát viên (nếu có).
- Nghị quyết Hội nghị thành lập hợp tác xã.
- Các giấy tờ khác theo yêu cầu của cơ quan đăng ký (nếu có).
2. Hình thức nộp hồ sơ thành lập hợp tác xã
2.1 Nộp trực tiếp
Bước 1: Nộp hồ sơ
Người đại diện theo pháp luật của hợp tác xã hoặc liên hiệp hợp tác xã nộp hồ sơ đăng ký tại cơ quan đăng ký kinh doanh có thẩm quyền theo quy định của pháp luật và phân cấp của địa phương.
Bước 2: Nhận kết quả
Sau khi nộp hồ sơ, cơ quan đăng ký sẽ tiến hành xem xét và giải quyết theo các quy định sau:
- Trong vòng 3 ngày làm việc, cơ quan đăng ký sẽ cấp giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã hoặc Liên hiệp HTX đối với các hồ sơ hợp lệ.
- Đối với các hồ sơ chưa hợp lệ, cơ quan sẽ gửi văn bản thông báo lý do từ chối và hướng dẫn điều chỉnh, bổ sung hồ sơ.
2.2 Nộp hồ sơ trực tuyến
Người đăng ký có thể thực hiện thủ tục trên Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký hợp tác xã, nếu địa phương đã triển khai dịch vụ công trực tuyến.
Quy trình thực hiện gồm các bước:
- Bước 1: Đăng nhập vào Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký hợp tác xã.
- Bước 2: Kê khai thông tin và tải lên đầy đủ hồ sơ điện tử theo hướng dẫn.
- Bước 3: Ký số hoặc xác thực hồ sơ theo quy định và gửi hồ sơ.
- Bước 4: Theo dõi tình trạng xử lý hồ sơ trên hệ thống và nhận kết quả theo thông báo của cơ quan đăng ký.
3. Sau khi thành lập hợp tác xã cần làm gì?
Sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã, hợp tác xã cần thực hiện một số thủ tục quan trọng để đưa vào hoạt động hợp pháp và đảm bảo thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định của pháp luật.
1. Khắc và quản lý con dấu
Sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký, hợp tác xã được quyền quyết định việc khắc con dấu để phục vụ hoạt động giao dịch, ký kết hợp đồng và các công việc khác.
Theo quy định hiện hành, hợp tác xã không phải thực hiện thủ tục đăng ký mẫu dấu với cơ quan nhà nước. Tuy nhiên, cần ban hành quy chế quản lý và sử dụng con dấu để đảm bảo đúng mục đích và tránh phát sinh tranh chấp trong quá trình hoạt động.
Mở tài khoản ngân hàng
Hợp tác xã nên mở tài khoản thanh toán tại ngân hàng để thực hiện các giao dịch tài chính như:
- Thu, chi tiền hàng.
- Thanh toán với đối tác.
- Nộp thuế điện tử.
- Nhận và chuyển khoản cho khách hàng.
Việc sử dụng tài khoản ngân hàng riêng giúp minh bạch dòng tiền, thuận tiện cho công tác kế toán và quản lý tài chính.
Đăng ký chữ ký số
Chữ ký số là công cụ cần thiết để thực hiện các thủ tục điện tử với cơ quan nhà nước, bao gồm:
- Kê khai và nộp thuế điện tử.
- Đăng ký và sử dụng hóa đơn điện tử.
- Giao dịch trên Cổng Dịch vụ công và các hệ thống điện tử khác.
Do đó, hợp tác xã nên đăng ký chữ ký số ngay sau khi thành lập để thuận tiện trong quá trình hoạt động.
Đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử
Trường hợp thuộc đối tượng phải sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định của pháp luật về thuế, hợp tác xã cần thực hiện đăng ký với cơ quan thuế trước khi xuất hóa đơn cho khách hàng.
Sau khi được chấp thuận, hợp tác xã có thể phát hành và sử dụng hóa đơn điện tử trong hoạt động kinh doanh theo đúng quy định.
Thực hiện đăng ký thuế và kê khai thuế
Sau khi thành lập, hợp tác xã cần thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ về thuế, bao gồm:
- Kê khai và nộp các loại thuế phát sinh theo quy định.
- Thực hiện chế độ khai thuế theo tháng hoặc theo quý (tùy trường hợp).
- Nộp báo cáo và hồ sơ thuế đúng thời hạn để tránh bị xử phạt vi phạm hành chính.
Treo biển hiệu tại trụ sở
Hợp tác xã cần treo biển hiệu tại địa chỉ trụ sở chính với đầy đủ các thông tin như:
- Tên hợp tác xã.
- Mã số hợp tác xã (nếu có quy định sử dụng).
- Địa chỉ trụ sở.
- Thông tin liên hệ (nếu cần).
Biển hiệu giúp cơ quan quản lý thuận tiện trong quá trình kiểm tra, đồng thời tạo sự chuyên nghiệp khi giao dịch với khách hàng và đối tác.
Thực hiện chế độ kế toán
Hợp tác xã có trách nhiệm tổ chức công tác kế toán theo quy định của pháp luật, bao gồm:
- Mở sổ kế toán.
- Lập và lưu trữ chứng từ kế toán.
- Hạch toán doanh thu, chi phí và kết quả hoạt động.
- Lập báo cáo tài chính định kỳ.
- Lưu giữ hồ sơ kế toán theo thời hạn luật định.
Việc thực hiện đầy đủ chế độ kế toán không chỉ giúp hợp tác xã tuân thủ quy định pháp luật mà còn hỗ trợ kiểm soát tài chính và nâng cao hiệu quả quản lý.
Thực hiện các nghĩa vụ khác trong quá trình hoạt động
Tùy theo ngành nghề kinh doanh, hợp tác xã có thể phải thực hiện thêm một số thủ tục như:
- Xin giấy phép con đối với ngành nghề kinh doanh có điều kiện.
- Đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội cho người lao động khi phát sinh lao động thuộc diện bắt buộc.
- Thực hiện các nghĩa vụ về môi trường, an toàn thực phẩm, phòng cháy chữa cháy hoặc các quy định chuyên ngành khác (nếu có).
Trên đây là những thông tin mới nhất về thủ tục thành lập hợp tác xã, bao gồm điều kiện, hồ sơ và quy trình thực hiện theo quy định hiện hành. Nếu bạn cần tư vấn hoặc hỗ trợ thực hiện thủ tục thành lập hợp tác xã nhanh chóng, đúng pháp luật và tiết kiệm thời gian, hãy liên hệ Kế toán Minh Minh qua Hotline/Zalo: 0973 53 59 56 để được chuyên viên hỗ trợ tận tình ngay hôm nay.

